ధృతరాష్ట్రుడిలా అడిగాడు.

"సంజయా! ఈ రీతిగా మేటివిలుకాడైన శ్వేతుడు శల్యుని రథం మీద పడగా కౌరవులు, పాండవులు ఏం చేశారు? శంతనుసుతుడు భీష్ముడేమి చేశాడు? అడుగుతున్నాను వివరంగా చెప్పు." (1 1/2)

సంజయుడిలా చెప్తున్నాడు - "రాజా! పాండవపక్షంలోని లక్షలకొలది క్షత్రియ శ్రేష్ఠులు, మహారథులు శూరుడైన శ్వేతుని సేనాపతిగా ముందుంచుకొని, నీ కుమారుడికి తమ బలాన్ని ప్రదర్శిస్తూ, శిఖండిని ముందు నిలుపుకొని, సువర్ణభూషితమైన భీష్ముని రథం పైకి వచ్చారు. వారంతా శ్వేతునికి కాపుగా నిలువదలిచారు. అతనిని చంపగల యోధుడైన భీష్ముని ఆక్రమించారు. అపుడు మహాభీకర యుద్ధం జరిగింది. (2- 4 1/2)

అప్పుడు నీ వారికీ, శత్రువులకూ మధ్య మహాసంహార రూపమైన అద్భుతయుద్ధం జరిగింది. అది నీకు వివరించి చెపుతాను. (5 1/2)

అపుడు భీష్ముడు చాలా రథాలను రథికరహితంగా చేశాడు. మహాద్భుతాలను ప్రదర్శించాడు. బాణాలతో శ్రేష్ఠరథికులను పీడించాడు. సూర్యతేజస్వి అయిన ఆయన తన బాణాలతో సూర్యుని కూడా కప్పివేశాడు. (6,7)

రాజా! సూర్యుడు ఉదయిస్తూనే చీకటిని పారద్రోలినట్లు భీష్ముడు రణభూమిలో శత్రుసేనలను పారద్రోలాడు. వందలు, వేల కొలదిగ ఆయన ప్రయోగించిన బాణాలు మహాబలంగా, మహావేగంగా రాజులను అంతం చేయగలవి. అవి యుద్ధంలో వందలకొలదిగ వీరుల శిరస్సులను పడగొట్టాయి. (8,9)

రాజా! వజ్రం దెబ్బలు తిన్న శిలాసముదాయాల వలె కవచాలు ధరించిన ఏనుగులు కూడా నేలగూలాయి. అప్పుడు రథాలు కూడా రథాలకు అతుక్కుపోయాయి. (10)

ఎన్నో గుర్రాలు తమతోపాటు రథాలను ఈడ్చుకొంటూ పారిపోయాయి. చనిపోయిన నవయువకులైన వీరులు ధనుస్సులతో పాటు వ్రేలాడుతున్నారు. (11)

రాజా! ఆ మేటిగుర్రాలు రథాలను ఈడ్చుకొంటూ ఎక్కడెక్కడో తిరుగుతున్నాయి. చేతిలో కత్తులను, వెనుక అమ్ముల పొదులను ధరించిన వీరులు వందలకొలది తలలు తెగి, నేలపై పడి, వీరోచితంగా శయనించి ఉన్నారు. (12 1/2)

ఒకరినొకరు ఆక్రమించాలనుకొంటూ ఎందరో క్రిందపడి, మరల లేచి, ముందుకురికి ద్వంద్వ యుద్ధం చేస్తున్నారు. ఒకరినొకరు పీడించి అందరూ రణభూమిపై పడి దొర్లుతున్నారు. (13,14)

భారతా! వందల కొలది వీరులు ధనుస్సులను, అమ్ముల పొదులను ధరించి, బంగారు ఆభరణాలు ధరించి, నిర్భయంగా శత్రువీరులను చంపి, శత్రులచే పీడింపబడి, మరల వారిపై బాణాలు వేస్తూ అటూ, ఇటూ పరుగెత్తుతున్నారు. (15 1/2)

రథికులు మరణించిన గుర్రాలవెంట మదపుటేనుగులు పడుతున్నాయి. అలాగే రథాలనెక్కి రథికులు కూడా అంతటా నేలపై పడి ఉన్న శవాలను త్రొక్కుతూ తిరుగుతున్నారు. (16 1/2)

ఇతరులు బాణాలతో కొట్టగానే కొందరు రథం నుండి పడిపోతున్నారు. సారథులు మరణించగా కొన్ని రథాలు కట్టెల వలె నేలగూలుతున్నాయి. (17 1/2)

యుద్ధభూమిలో ధూళి దట్టంగా పైకి లేవటంతో ఎవరికీ ఏమీ తెలియటం లేదు. ధనుష్టంకారాలను బట్టి మాత్రమే ప్రతియోధులను గుర్తించగలుగుతున్నారు. చేతితో తడిమిచూసి శత్రువులను తెలిసికోగలుగుతున్నారు. (18,19)

రాజా! అల్లెత్రాటి చప్పుళ్ళవలన, సేనల కోలాహలం వలన మాత్రమే బాణయుద్ధం జరుగుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. అప్పుడు వీరులు ప్రతివీరుల నుద్దేశించి చేసే గర్జనలు కూడా వినిపించటం లేదు. (20)

చెవులను బ్రద్ధలు చేస్తూ, రణభూమిలో ఢక్కల శబ్దం వినిపిస్తోంది. తమ తమ పౌరుషాన్ని ప్రకటించుకొంటూ యోధులు పలికేమాటలు వినిపించటం లేదు. నామ గోత్రాలు తెలిపి, ఒకరినొకరు పరిచయం చేసికొనే మాటలు కూడా వినిపించటం లేదు. (21 1/2)

యుద్ధంలో భీష్ముని ధనుస్సు నుండి వెలువడిన బాణాలతో యోధులందరూ బాధలకు లోనయ్యారు. ఆ బాణాలు పరస్పరం వీరులందరి మనస్సులను చలింపజేశాయి. (22 1/2)

అందరినీ కలవరపరుస్తూ, రోమాంచాన్ని కలిగిస్తూ, జరుగుతున్న భయంకర యుద్ధంలో తండ్రి కొడుకును కూడా గుర్తించలేకపోతున్నాడు. (23 1/2)

భీష్ముని బాణాల తాకిడికి చక్రం విరిగి, కాడి ముక్కలై, మిగిలిన ఒక్క గుర్రమూ మరణించి, వీరుడొకడు సారథితో సహా బాణాలకు ఎరయై రథం నుండి నేలకొరిగాడు. (24 1/2)

ఈ రీతిగా వీరులందరూ యుద్ధంలో రథాలను కోలుపోయి విభిన్న మార్గాలలో అన్ని వైపులకూ పరుగెత్తుతున్నారు. (25 1/2)

ఏనుగు మరణించింది. తల తెగిపడింది. మర్మస్థానం బ్రద్దలయింది. గుర్రం చనిపోయింది. భీష్ముడు శత్రువులను సంహరిస్తుంటే గాయపడనివాడు ఎవ్వడూ లేడు. (26 1/2)

ఆ మహాయుద్ధంలో శ్వేతుడు కౌరవులను క్షీణింపజేస్తున్నాడు. మాకుమ్మడిగా వందలకొలదిగ రథికులయిన రాజకుమారులను సంహరిస్తున్నాడు. (27 1/2)

భరత శ్రేష్ఠా! రథికుల శిరస్సులను బాణాలతో ఖండించాడు. (28)

అంతటా బాణాలను ప్రయోగిస్తూ అంగదాలు అలాగే ఉన్న వీరుల బాహువులను, ధనుస్సులను, రథదండాలను, రథచక్రాలను, అమ్ముల పొదులను, కాడులను కూడా ఖండించాడు. (29)

రాజా! భారతా! శ్వేతుడు గొప్పగొప్ప గొడుగులను, పతాకలను, అశ్వసమూహాలను, రథ సముదాయాలను, సేనలగుంపులను వందల కొలది ఏనుగులను చంపివేశాడు. (30 1/2)

మనవారు కూడా శ్వేతుని చూసి, భయపడి, భీష్ముని ఒంటరిగా వదలి పారిపోయారు. ఇప్పుడు మరలా వచ్చి రాజదర్శనం చేసికొంటున్నారు. కురునందనా! కౌరవులు శ్వేతుని బాణాలకు అందనంత దూరంలో నిలిచి, అంతటా ప్రేక్షకుల వలె శంతనుసుతుడైన భీష్ముని చూస్తున్నారు. (31,32 1/2)

ఆ మహాయుద్ధంలో భయపడవలసిన సమయంలో కూడా బెదరకుండా నరోత్తముడైన భీష్ముడు ఒంటరిగా మేరుపర్వతం వలె నిశ్చలంగా నిలిచాడు. (33 1/2)

శిశిరం వెళ్ళిన తర్వాత సూర్యుడు నీటిని ఎండింపజేసినట్లు భీష్ముడు సైనికుల ప్రాణాలను అపహరిస్తున్నాడు. కిరణాలతో సూర్యుడు ప్రకాశించనట్లు శరకిరణాలతో భీష్ముడు ప్రకాశిస్తున్నాడు. (34 1/2)

మేటి విలుకాడైన ఆ భీష్ముడు, దేవేంద్రుడు రాక్షసులను చంపినట్లు శత్రువులను చంపుతూ, మాటిమాటికి బాణవృష్టిని కురిపించాడు. (35 1/2)

గుంపులో నుండి బయటపడిన ఏనుగువలె మహాబలి అయిన భీష్ముడు సేన నుండి బయటపడి రణభూమిలో భయంకరంగా నిలిచాడు. ఆయనచే దెబ్బలు తిని, శత్రువులు ఆ ప్రదేశాన్ని వీడి, పారిపోతున్నారు. (36 1/2)

పరంతపా! ముందు చెప్పినట్లుగా శ్వేతుడు కౌరవులను పీడించటం చూసి కూడా భీష్ముడొక్కడే ఉత్సాహంతో, ఆనందంతో, పాండవులకు దుఃఖాన్ని కలిగిస్తూ, జీవితంపై మోహాన్నీ, భయాన్ని వీడి, ఆ మహాయుద్ధంలో దుర్యోధనునకు ఆనందాన్ని కలిగించటంలో ఆసక్తుడయ్యాడు. (37,38)

రాజా! భీష్ముడు పాండవుల సేనలను పడగొట్టాడు. శ్వేతుడు మనసేనలను దెబ్బతీయటాన్ని చూసి, నీ తండ్రి - దేవవ్రతుడు వెంటనే ఆయనను నిలువరించటానికి వెళ్ళాడు. (39 1/2)

శ్వేతుడు లెక్కలేనంతగా బాణసమూహాన్ని భీష్మునిపై కురిపించాడు. భీష్ముడు కూడా అదే రీతిగా శ్వేతునిపై బాణ వృష్టిని కురిపించాడు. (40 1/2)

ఆ ఇద్దరూ రంకెలు వేస్తున్న ఆబోతుల వలె, మదించిన ఏనుగుల వలె, కోపించిన పులుల వలె ఒకరినొకరు దెబ్బ తీస్తున్నారు. (41 1/2)

ఆ తరువాత పురుషోత్తమలయిన ఆ శ్వేత భీష్ములిద్దరూ ఒకరినొకరు చంపగోరుతూ, ఒకరి అస్త్రాలను మరొకరు నివారిస్తూ యుద్ధం చేస్తున్నారు. (42 1/2)

తీవ్రంగా కోపించిన భీష్ముడు పాండవుల సేనను శ్వేతుడు కాపాడకపోతే ఒకే రోజులో దహించివేసేవాడు. (43 1/2)

శ్వేతుడు భీష్ముని యుద్ధవిముఖుని చేయగలిగాడు. అది చూసి, పాండవులు ఆనందించారు. నీ కుమారుని మనస్సు కలతపడింది. (44 1/2)

అపుడు దుర్యోధనుడు రాజులందరూ చుట్టూ నిలవగా, సైన్యంతో కూడి, కోపంతో యుద్ధంలో పాండవసేనను ఆక్రమించాడు. (45 1/2)

దుర్ముఖుడు, కృతవర్మ, కృపుడు, శల్యరాజు నీ కుమారుని ప్రేరణతో భీష్ముని దగ్గరకు వచ్చి రక్షణగా నిలిచారు. (46 1/2)

దుర్యోధనుని ముందుంచుకొని రాజులందరూ రణంలో పాండవ సేనలను చంపటాన్ని చూసి, శ్వేతుడు భీష్ముని వీడి, గాలి చెట్లను కూల్చివేసినట్లు నీ కుమారుని సేనను వేగంగా నాశనం చేశాడు. (47,48 1/2)

రాజా! క్రోధమూర్ఛితుడైన శ్వేతుడు సుయోధన సేనను పారద్రోలి, వెంటనే మరల భీష్ముని మీదకు వచ్చాడు. (49 1/2)

రాజా! మహాత్ములు, మహాబలులు అయిన వారిద్దరూ, బాణాలతో వెలిగిపోతూ, ఒకరినొకరు చంపగోరుతూ, వృత్రాసుర దేవేంద్రులవలె యుద్ధం చేశారు. (50,51)

శ్వేతుడు ధనుస్సును బాగా లాగి, భీష్ముని ఏడు బాణాలతో గాయపరిచాడు. పరాక్రమశాలి అయిన భీష్ముడు పరాక్రమించి, శ్వేతుని పరాక్రమాన్ని నిరోధించి, మదపుటేనుగు మదపుటేనుగును వారించినట్లు శ్వేతుని నిలువరించాడు. (52 1/2)

మరలా శ్వేతుడు వంగిన కణుపులు గల ఇరవై అయిదు బాణాలతో భీష్ముని గాయపరిచాడు. అది అద్భుతమనిపించింది. (53 1/2)

అప్పుడు శంతనుసుతుడైన భీష్ముడు పదిబాణాలతో శ్వేతుని గాయపరిచాడు. కానీ బలవంతుడైన శ్వేతుడు దెబ్బతిని కూడా కొండలా నిశ్చలంగా నిలిచాడు. (54 1/2)

క్షత్రియులకు ఆనందాన్ని కల్గించ గల విరాటరాజ కుమారుడు - శ్వేతుడు వింటిని బాగా లాగి, కోపంతో యుద్ధంలో భీష్ముని కొట్టాడు. (55 1/2)

ఆ తరువాత శ్వేతుడు నవ్వుతూ, తన పెదవుల కోణాలను నాకుతూ, తొమ్మిని బాణాలతో భీష్ముని ధనుస్సును పది ముక్కలు చేశాడు. (56 1/2)

ఆ పై శ్వేతుడు రెక్కలు గలిగి, శిఖలేని ఒక బాణాన్ని సంధించి, భీష్ముని తాలధ్వజం పైభాగాన్ని ఖండించాడు. (57 1/2)

భీష్ముని ధ్వజం పడిపోవటాన్ని గమనించి, నీ కుమారులు భీష్ముడు శ్వేతుని చేతికి చిక్కి మరణించాడనే భావించారు. (58 1/2)

మహాత్ముడైన భీష్ముని కేతుపతనాన్ని చూసి, పాండవులు కూడా హర్షోల్లాసంతో ప్రసన్నులై శంఖాలు పూరించారు. (59 1/2)

వెంటనే సుయోధనుడు కోపంతో తన సేనను ఇలా ఆదేశించాడు. సావధానులై భీష్ముని రక్షిస్తూ, చుట్టూ నిలవండి. మనం చూస్తుండగానే భీష్ముడు శ్వేతుని చేతిలో మరణించకూడదు. శంతను కుమారుడు భీష్ముడు గొప్ప శూరుడు. మీకు యథార్థం చెపుతున్నాను. (60,61 1/2)

రాజుమాటలు విని, మహారథులంతా త్వరపడుతూ చతురంగ బలాలతో భీష్ముని రక్షణకై నిలిచారు. (62 1/2)

భారతా! బాహ్లీకుడు, కృతవర్మ, శలుడు, శల్యుడు, జలసంధుడు, వికర్ణుడు, చిత్రసేనుడు, వివింశతి వీరంతా త్వరపడవలసిన ఆవేళలో త్వరపడుతూ భీష్ముని చుట్టూ నిలిచి, శ్వేతుని మీద ఘోరంగా శస్త్రవృష్టిని కురిపించారు. (63,64 1/2)

అమేయబలుడు, మహారథుడు అయిన శ్వేతుడు వేగంగా తన హస్త లాఘవాన్ని ప్రదర్శిస్తూ కోపంతో, వాడిబాణాలతో వారిని నిరోధించాడు. (65 1/2)

సింహం ఏనుగులను నిలువరించినట్లే శ్వేతుడు వారినందరినీ వారించి, మహాశరవర్షంతో భీష్ముని వింటిని విరిచివేశాడు. (66 1/2)

రాజేంద్రా! అప్పుడు శంతనుసుతుడు - భీష్ముడు మరొకవింటిని తీసికొని, కంకపత్రాలు గల వాడి బాణాలతో శ్వేతుని గాయపరిచాడు. (67 1/2)

రాజా! ఆ పై శ్వేతుడు కోపించి, అందరూ చూస్తుండగానే యుద్ధంలో లోహబాణాలను పెక్కంటిని ప్రయోగించి, భీష్ముని గాయపరిచాడు. (68 1/2)

సర్వలోక ప్రవీరుడైన భీష్ముని యుద్ధంలో శ్వేతుడు ముందుకు సాగనీకపోవటాన్ని చూసి, దుర్యోధనుడు కలతపడ్డాడు. అప్పుడు నీ సేనలో తీవ్రసంచలనం ఏర్పడింది. (69,70)

బాణాల దెబ్బలు తగిలిన ఆ భీష్ముని శ్వేతుడు నివారించటం చూసి, శ్వేతునికి లోబడి అతని చేతిలో భీష్ముడు మరణించబోతున్నాడని అందరూ భావించారు. (71)

ఆ తరువాత నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు క్రోధానికి లోనయ్యాడు. తన ధ్వజం విరిగిపోవటం, సేన ఆగిపోవటం గమనించాడు. (72)

మహారాజా! భీష్ముడు శ్వేతునిపైకి ఎన్నో బాణాలను ప్రయోగించాడు. కానీ రథికశ్రేష్ఠుడైన శ్వేతుడు భీష్ముని ఆ బాణాలను నిరోధించి, మరల భీష్ముని ధనుస్సును బల్లెంతో ఖండించాడు. (73 1/2)

రాజా! క్రోధమూర్ఛితుడైన గాంగేయుడు ఆ వింటిని వదలి, అంతకన్న శక్తిమంతమై, విశాలమైన మరొక వింటిని చేపట్టి, రాతిమీద సానబెట్టిన ఏడు బాణాలను (భల్లాలు) సంధించాడు. నాలుగింటితో సేనాపతి అయిన శ్వేతుని గుర్రాలను, రెండింటితో ధ్వజాన్ని, మిగిలిన దానితో సారథితలను ఖండించాడు. ఆయన క్రోధం, పరాక్రమం అటువంటివి. (74 76 1/2)

గుర్రాలు, సారథి చనిపోగానే మహాబలుడైన ఆ శ్వేతుడు రథంపై నుండి దూకి, అసహనానికి గిరి అయి కలతపడ్డాడు. (77 1/2)

రథిక శ్రేష్ఠుడైన శ్వేతుడు రథహీనుడు కావటాన్ని చూసి, భీష్ముడు వాడిబాణాల సమూహాలతో అన్ని వైపుల నుండి అతనిని కొట్టాడు. (78 1/2)

భీష్ముని వింటి నుండి వెలువడిన బాణాలచే కొట్టబడుతున్న ఆ శ్వేతుడు రణరంగంలో వింటిని తన రథంలో విడిచి, కాంచన మయమైన శక్తిని చేతబట్టాడు. (79 1/2)

అప్పుడు యుద్ధంలో కాలదండంవలె, మృత్యుజిహ్వవలె మహా ఘోరంగా, భయంకరంగా ఉన్న ఆ శక్తిని చేతబట్టి శ్వేతుడు విట్టూర్పువిడుస్తూ, శంతనుసుతుడైన భీష్మునితో ఇలా అన్నాడు. (80,81)

"ఇప్పుడు సాహసంతో నిలు. నన్ను చూడు. మగవాడిలా విలు" అంటూ మేటివిలుకాడు, పరాక్రమశాలి, అమేయబలుడు అయిన శ్వేతుడు పాములా ఉన్న ఆ శక్తిని భీష్మునిపైకి విసిరాడు. ఆ శ్వేతుడు పాండవులకు మేలు, నీకు కీడు చేయాలని పరాక్రమిస్తున్నాడు. (82,83)

రాజా! మృత్యుదండం వలె మెరిసిపోతూ, కుబుసం విడిచిన పాములా శ్వేతుని చేతినుండి వెలువడిన ఆ మహాఘోర శక్తిని చూసి, నీ కుమారులలో పెద్దగా హాహాకారధ్వని చెలరేగింది. (84 1/2)

రాజా! అది ఆకాశం నుండి పెద్దతోక చుక్క పడుతున్నట్టు వెంటనే మీదికి వచ్చింది. మంటలతో చుట్టుముట్టినట్టు అంతరిక్షంలో వెలుగుతున్న ఆ శక్తిని నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు కంగారు పడకుండా రెక్కలు గల బాణాలను ఎనిమిది, తొమ్మిదింటిని వేసి, ఖండించాడు. (85,86 1/2)

భరతర్షభా! మేలిమి బంగారుతో తయారు చేయబడిన ఆ శక్తిని వాడి బాణాలతో భీష్ముడు బ్రద్ధలు చేయగానే నీ వారంతా ఆనందంతో కోలాహలం చేశారు. (87 1/2)

శక్తి విఫలం కావటాన్ని చూసి శ్వేతుడు క్రోధంతో మూర్ఛపోయాడు. వివేకాన్ని కోల్పోయి ఏం చేయాలో తెలియని స్థితికి వచ్చాడు. రాజా! మరలా కర్తవ్య మెరిగి, ఉల్లాసంగా నవ్వుతూ, శ్వేతుడు భీష్ముని చంపటానికి గదను చేతబట్టాడు. (88,89 1/2)

క్రోధంతో శ్వేతుని కళ్ళు ఎర్రబడ్డాయి. దండాన్ని చేతబట్టిన యమధర్మరాజులా ఆయన కనిపిస్తున్నాడు. జలప్రవాహం కొండను ఢీ కొడుతున్నట్లు శ్వేతుడు భీష్ముని మీదికి ఉరికాడు. (90 1/2)

శ్వేతుని వేగాన్ని నిరోధించటం కష్టమని భావించి, ప్రతాపశాలి అయిన భీష్ముడు గద దెబ్బనుండి తప్పించుకోవటానికి నేలపైకి దూకాడు. (91 1/2)

క్రోధంతో నిండిన శ్వేతుడు ఆ గదను గిరగిర త్రిప్పి కుబేరుడు గదను విసిరినట్లు దానిని భీష్ముని రథం మీదకు విసిరాడు. (92 1/2)

భీష్ముని చంపటానికి ఉద్దేశించిన శక్తి ఆ రథాన్ని ధ్వజ, సారథి, హయాలతో, కాడి, ఇరుసులతో సహ భస్మం చేసింది. (93 1/2)

రధిక శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు రథహీనుడు కావటం గమనించి మహారథులయిన శల్యుడు మొదలగువారు ఒక్కటై, భీష్మునివైపు పరుగుతీశారు. (94 1/2)

భీష్ముడు మరొక రథాన్ని ఎక్కి, ధనుష్టంకారం చేస్తూ, నిర్లిప్తంగా నవ్వుతూ, మెల్లగా శ్వేతునివైపు కదిలాడు. (95 1/2)

అంతలో తన హితాన్ని కోరుతూ ఆకాశం నుండి స్పష్టంగా వెలువడిన దివ్యవాణి భీష్మునకు ఇలా వినిపించింది. 'మహాబాహూ! భీష్మా! త్వరగా ప్రయత్నించు. శ్వేతుని గెలవటానికి ఇది తగినకాలంగా బ్రహ్మ నిర్దేశిస్తున్నాడు!' (96,97 1/2)

ఆ దేవదూత మాటను విని, భీష్ముడు మనసా ఆనందించి, శ్వేతుని చంపటంపై మనస్సు పెట్టాడు. (98 1/2)

రధికశ్రేష్ఠుడైన శ్వేతుడు రథహీనుడు కావటాన్ని గమనించి, ఆయనను రక్షించటానికి మహారథులు ఎందరో ఒక్కుమ్మడిగా వచ్చి చేరారు. (99 1/2)

సాత్యకి, భీమసేనుడు, ద్రుపదకుమారుడైన ధృష్టద్యుమ్నుడు, కేకయరాజ కుమారుడు, ధృష్టకేతువు, పరాక్రమవంతుడైన అభిమన్యుడు - వీరంతా వచ్చి చేరారు. (100 1/2)

ఇలా మీద పడుతున్న అందరినీ అమేయబలుడైన భీష్ముడు ద్రోణశల్య కృపులతో కలిసి పర్వతం జలప్రవాహాలను నివారించినట్లు నిరోధించాడు. (101 1/2)

మహాత్ములైన పాండవులందరూ నిరోధింపబడగానే శ్వేతుడు కత్తిని ఒర నుండి లాగి, భీష్ముని వింటిని ముక్కలు చేశాడు. (102 1/2)

భీష్ముడు త్వరపడుతూ విరిగిన ఆ వింటిని విడిచి, దేవదూత మాటను తలచుకొని, శ్వేతుని చంపటంపై మనస్సు పెట్టాడు. (103 1/2)

ఆ తరువాత మహారథుడైన నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు మరొక వింటిని తిసికొని, త్వరపడుతూ ఇంద్రచాపం వలె కాంతులీనుతున్న ఆ వింటిని క్షణంలో ఎక్కుపెట్టాడు. (104,105)

భరతశ్రేష్ఠా! నరోత్తములు, మహారథులు అయిన భీమసేనుడు మొదలగు యోధులచే చుట్టుబడియున్న శ్వేతుని చూసి, నీ తండ్రి భీష్ముడు వెంటనే వేగంగా సేనాపతి అయిన ఆ శ్వేతుని ఆక్రమించాడు. (106 1/2)

ఆ పై సేనానాయకుడైన భీమసేనుడు ముందు కురకగా ప్రతాపవంతుడు, మహారథుడు అయిన భీష్ముడు అరవై బాణాలతో భీమసేనుని గాయపరిచాడు. (107 1/2)

భరతశ్రేష్ఠా! నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు వంగిన కణుపులు గల మూడు బాణాలతో యుద్ధంలో అభిమన్యుని కూడా కొట్టాడు. (108 1/2)

భరత వంశపితామహుడుడైన భీష్ముడు రణంలో వందబాణాలతో సాత్యకిని, ఇరవై బాణాలతో దృష్టద్యుమ్నుని, అయిదు బాణాలతో కేకయ రాజకుమారుని గాయపరిచాడు. ఈ రీతిగా నీ తండ్రి దేవవ్రతుడు ఆ మేటివిలుకాండ్ర నందరినీ నివారించి, భయంకర బాణాలతో శ్వేతుని ఆక్రమించాడు. (109, 110 1/2)

ఆ తరువాత బలవంతుడైన భీష్ముడు ఒక బాణాన్ని బ్రహ్మాస్త్రంతో అభిమంత్రించి శ్వేతుని మీదకు విడిచాడు. ఆ బాణం రెక్కలు గలది. మృత్యువువంటిది. లక్ష్యసాధన చేయగలది. గొప్పదీ, ఎదిరింపరానిది. (111,112)

దేవతలు, గంధర్వులు, పిశాచులు, నాగులు, రాక్షసులు దానిని చూశారు. అది వజ్రంలా ప్రజ్వలిస్తూ మహాతేజస్వి అయిన శ్వేతుని కవచాన్ని, హృదయాన్ని భేదించి, నేలమీద పడిపోయింది. (113 1/2)

అస్తమిస్తున్న సూర్యుడు తన కాంతిని లోగిని వెంటనే అస్తమించినట్లు ఆ బాణం శ్వేతుని శరీరం నుండి ప్రాణాలను తీసికొని పోయింది. (114 1/2)

నరోత్తముడైన ఆ శ్వేతుని భీష్ముడు యుద్ధంలో చంపటం, ఆయన పడిపోవటం కనిపించింది. అది కొండకొమ్ము విరిగి పడినట్టుంది. (115 1/2)

మహారథుడైన పాండవులు, మరెందరో రాజులు శ్వేతుని మృతితో శోకించారు. నీ కుమారులూ, కౌరవపక్షం వారందరూ ఆనందించారు. (116 1/2)

అప్పుడు పడిపోయిన శ్వేతుని చూసి దుశ్శాసనుడు భీకర వాద్యధ్వనులు వినిపిస్తుండగా అన్ని దిక్కులా నృత్యం చేశాడు. (117 1/2)

ఆ మేటి విలుకాడు - శ్వేతుడు యుద్ధానికే శోభ తెచ్చే భీష్మునిచేత చంపబడగా శిఖంసి మొదలయిన మహాధనుర్ధరులు, మహారథులు వణికిపోయారు. (118 1/2)

రాజా! సేనాపతి అయిన శ్వేతుడు మరణించగానే అర్జునుడు, కృష్ణుడు తమసేనను మెల్లగా ఉపసంహరించుకొన్నారు. భారతా! అప్పుడు నీసేనలు, పాండవ సేనలు కూడా యుద్ధవిముఖులయ్యారు. (119,120)

అప్పుడు నీ సేనలు, శత్రుసేనలు మాటిమాటికి గర్జిస్తున్నాయి. ద్వైరథ యుద్ధంలో ఘోరవధను చూసి, దానిని గురించి ఆలోచిస్తూ, పరంతపులైన మహారథులు - పాండవులు విమనస్కులై వెనుదిరిగారు. (121)

ఇది శ్రీమహాభారతమున భీష్మపర్వమున భీష్మవధ పర్వమను ఉపపర్వమున శ్వేతవధ అను నలువది యెనిమిదవ అధ్యాయము. (48)